Thầy tôi (trong Đạo)
"Chàng tuổi trẻ vốn dòng hào kiệt,
Xếp bút nghiên theo việc đao cung…"
"Chinh Phụ Ngâm - Đoàn thị Điểm phiên nôm"
Thầy tôi đó, nhưng ngừơi không “theo việc đao cung”, mà “tu theo phái Hoa Nghiêm.”
Thu Tân Khang Tại
(Viết theo ngẫu hứng, 07/2025)
Phần tô màu xám nhạt ở trên là phần mở đầu của bài viết dài 6 trang (15/03/2014). Thoáng đó, đã 11 năm trôi. Bảy (7) lần xuất gia, bao nhiêu lần thay đổi “roommates”. Nhưng chắc chắn một điều “bất di bất dịch” là vẫn một vị Thầy, cao nhân, bậc Thiện Trí Thức. Sư Phụ Hằng Trường vẫn an trụ trong vị thế chủ đạo hội trường, Vẫn bộ đồ đen bên trong; khi cần thì khoác lên áo tràng vàng—màu nghệ tươi và đắp y—sắc nâu trang trọng. Sư Phụ tôi đó! Quả là một “cao nhân”, vừa nghĩa đen, vừa là nghĩa bóng.
“Cao nhân”,nghĩa đen ở đây là Sư Phụ có chiều cao đúng cở của một người Tây phương; tôi đứng kế bên thì thấp dưới vai Sư Phụ. Nhớ năm nay, tháng 04/2025, sau khoá tu Xuất Gia Vị Tha (XGVT), gia đình CSS (tứ phương) tụ lại ở tổng đàn (headquarters); khi đệ tử xếp hàng để chào Thầy ra về, tôi cần nhanh chân bước lên hai (2) nấc cầu thang ở phòng khách để Sư Phụ đỡ nhọc công gập đầu gối. Viết tới đây, về vụ xếp hàng chào Thầy ra về, lại nhớ tới một sự so sánh ngồ ngộ! Theo truyền thuyết con Rồng cháu Tiên, sau khi đẻ ra bọc trứng, nở 100 con, và sau một thời gian chung sống, ông Lạc Long Quân và bà Âu Cơ đã chia tay; hai ông bà đã phân đôi số con: 50 con theo cha Rồng xuống biển và 50 con theo mẹ Tiên lên núi. Thời nay, Thầy bây giờ, “con” (đệ tử) còn nhiều hơn con số 50; “các con” của Thầy không chỉ ở trên non, mà an cư mọi chốn.
Không dẫn lên non, Thầy dắt “bầy con” vào con đường Bồ Tát (dựa theo kinh Hoa Nghiêm). Nên sau khi tiệc tàn, đến lúc phân ly, “bầy con” của sư phụ Hằng Trường xếp hàng [để ôm “cha trẻ” (Phụ là cha mà) giã từ] đứng chật phòng khách. Xong rồi, “các con” của Thầy quay lại ôm nhau để chia tay, ai trở về nhà nấy. “Bầy con” từ khắp phương xa, khi có khoá tu XGVT, thì tụ lại như trở về mái nhà xưa. Trước là quay lại nơi an bình, chốn yêu thương, ấm cúng và âm ấp lòng quan hoài; sau là thăm “cha trẻ” để được nhận sự huấn luyện thân-tâm, được lắng nghe giáo pháp—mỗi năm càng thêm vi diệu. “Bầy con” càng đông, càng vui; vòng tay, cõi lòng càng ngày… càng dang, càng mở.
Và những khi chụp hình chung tập thể, đôi lần tôi nấp sau tầm vóc lừng lửng của “Cao Nhân”; trước là thử áp dụng câu “vô hình vô tướng” đã học bấy lâu nay (có học thì phải có hành chứ), sau là có dịp “núp bóng Từ Bi” một cách thoải mái. Ngày xưa, khi nghe cụm từ “núp bóng Từ Bi”, tôi hiểu một cách mơ hồ. Cứ nghĩ tới hình ảnh các vị Phật, Bồ Tát (thể hiện của lòng Từ Bi), rồi thắc mắc: Làm sao mình nấp bóng Từ Bi của các Ngài, khi mình chưa bao giờ tạn mặt? Thế mà bây giờ, tôi tạm am hiểu và biết rằng Bồ Tát không ở đâu xa. Có nhiều “Bồ Tát nhí” đang ở ẩn hiện chung quanh. Và Sư Phụ đã và đang cho tôi bóng mát tâm linh để nương tựa, dựa vào mà tu tâm, sửa tánh. Không phải cho riêng tôi, Sư Phụ còn cho đến nhiều người, nhiều chúng sinh (hữu hình hay vô hình, hữu tình hay vô tình) và tiếp tục cho hoài, cho đi, cho không mỏi mệt.
Còn “cao nhân”,nghĩa bóng ở đây là bậc Thiện Trí Thức; sự hiểu biết và biện tài vô ngần, nhiều như số hạt cát trong nắm tay vô tình hốt! Sư Phụ biết nhiều, từ nhỏ do bẩm sinh và khi lớn lên nhờ sự hun đúc của Thái Sư Phụ, Tuyên Hóa Đại Nhân, cũng như nhờ sự nghiên cứu kinh văn không ngừng nghỉ và sự tu tập chuyên tâm, một ngày như mọi ngày, để thâm ngộ, chứng đắc. Sư Phụ, y chỉ phụng hành theo huấn từ của ngài Tuyên Hoá, phát triển phương pháp Tu dựa theo kinh Hoa Nghiêm và phối hợp với chú Đại Bi: (a) Một Hoa Nghiêm Bồ Đề Tâm, (b) Hai Phạm Trù Tu Hành, Tu Luyện, (c) Ba Chiều Phát Triển, (d) Bốn (cách) Giải Nợ Nần, (e) Năm (lối) Sống Dễ Dàng, (f) Sáu Tay Quán Âm.
Như ngài Tôn Hành Giả—bất chấp núi cứng biển sâu, tung mây vượt gió—thuỷ cung thiên đình chẳng sợ ai, cuối cùng vẫn không nhảy thoát ra khỏi bàn tay Phật Tổ (năm ngón tay cao sừng sửng như Ngũ Hành Sơn). Và như đã có một lần phát biểu, mình như một con khỉ nhỏ nhảy linh tinh lang tang, tôi chung quy vẫn chịu phép Sư Phụ vì Sư Phụ biết rõ căn cơ, nghiệp lực, công phu tu hành của tôi như đường lằn/chỉ trên lòng bàn tay của Sư Phụ. Chỉ có điều là không nói, chớ Sư Phụ biết rành và biết tỏng!
Lần đầu tiên xuất gia (2017), tôi học được cách khiêm cung của Sư Phụ. Theo Hán Việt Từ Điển (của tác giả Nguyễn Văn Khôn, khiêm cung có nghĩa là nhún nhường cung kính. Nhưng ở đây, tôi muốn biểu đạt ý nghĩa khác; khiêm cung khiêm cung là cung cách nhún nhường, khiêm tốn. Một bài hát Mỹ mang tựa đề “If” with the line: “If a picture paints a thousand words, then why can’t I paint you?Tôi muốn gởi đây tấm ảnh chụp với Sư Phụ ở lần đầu—xuống tóc, mặc áo tràng, đắp y. Mượn dư ảnh của hình này để vẽ lại nét khiêm cung (theo định nghĩa của tôi) của vị Minh Sư dành cho một ngu đồ, thiếu chiều cao, kém kích thước. Tấm ảnh nói rất nhiều, qua: thế chụp, nét cười, diện mạo, khung cảnh nền phía sau, ánh sáng, nhưng tôi sẽ dành sự tư duy đó cho mỗi người tự cảm nhận. Riêng tôi, có lẽ sẽ mang mãi hình ảnh này đến suốt phần đời còn lại như để luôn nhớ ân vị Sư Phụ “cao nhân”, đức huệ song toàn, đã chịu chấp nhận một ngu đồ thấp kém.
Và sau cùng, tôi cũng đã chiêm nghiệm ra thêm một điều, hoàn toàn đúng (như lời người xưa để lại)— minh sư xuất cao đồ. Sư Huynh tôi đó!
Sư Huynh tôi
Sư Huynh có pháp danh là Khai Nghiêm. Huynh mang hai dòng máu: Việt & Hoa, lớn lên ở Pháp. Khi đỗ đạt và thành tài, ở lứa tuổi đôi mươi, Huynh buông đi sự nghiệp gầy dựng và cuộc sống đời thường; Huynh dấn thân vào đường Đạo, tông phái Hoa Nghiêm, để phụng sự và thực hành hạnh Bồ Tát.
Huynh là “cao đồ” vì có chiều cao cũng ngang ngửa với Sư Phụ, là đệ tử xuất gia với Sư Phụ rất sớm, khi ở vào lứa tuổi thiếu niên. Xem ra, Huynh cũng có vài điểm “hơn” so với Sư Phụ: trẻ hơn; thông thạo ngoại ngữ nhiều hơn (Pháp, Anh, Việt, Hoa ngữ); gia cảnh đau thương hơn (được biết qua lần Sư Huynh—xuống Houston, 03/2025, để phổ biến chương trình XGVT—tâm sự cho cả nhóm nghe. Tôi bận chạy việc hà rớ nên nghe được đoạn mất đoạn còn, nhưng qua lời trần tình của Sư Huynh—dù nhẹ nhàng, từ tốn—tôi cũng cảm nhận được thảm cảnh bi đát của gia đình Huynh); hơn Sư Phụ ở chỗ được làm anh, ít nhất đối với một người (Huynh có một cô em gái, xuất hiện ở kỳ XGVT vừa qua 04/2025, cùng với người chị đến từ Pháp Quốc; còn Sư Phụ là Quý/Út Nam nên chỉ có anh chị bề trên, chưa một lần được làm “anh ruột” bao giờ).
Huynh tuy nhỏ tuổi nhưng xử sự thường luôn có sự cân nhắc trong câu trả lời. Trong những khoá tu XGVT, y và áo bao giờ cũng tề chỉnh, trang nghiêm, lan toả được nét uy nghi của một Sa Di mẫu mực, tiêu chuẩn. Lúc mới quen, Huynh cũng (qua sự nhận xét của tôi) có vẻ nghiêm và nghị. Thế rồi, từ lúc tôi nhắn gọn hai chữMô Phậtqua email để bày tỏ sự rất may mắn (của tôi) khi Huynh cho biết tôi là người kế chót được lọt vào danh sách trong việc ghi danh một chương trình có thời hạn, Huynh bắt đầu chào hỏi, khi có dịp gặp gỡ, bằng câu mở đầuMô Phậtvới nụ cười đượm nét hoan hỉ. Và tôi cũng đáp lễ y chang như vậy.
Khi xưa, Sư Huynh còn chăm nom nguyên chương trình XGVT; thế nhưng sau này, theo ý chỉ của Sư Phụ, giao lại cho anh Vũ Thượng Quân lo một phần nào bên Mỹ-Âu, Huynh giờ thường trú bên Đài Loan để phát huy và đào tạo tăng đoàn ở châu Á. Và Huynh đã thành công ở mùa XGVT đầu tiên, 2024, với 50 Sa Di và Sa Di Ni, dưới sự ấn chứng của Sư Phụ.
Thời gian đi, năm tháng tới; dần dần, có thêm nhiều cơ hội làm việc chung, tôi nhích được gần thêm chút với Sư Huynh; sự thân thiện từ từ kết nối qua những cơ duyên đưa đẩy, qua những lần góp tay phụ trợ các việc nho nhỏ tôi có thể làm. Mãi đến kỳ XGVT 2022, tôi mới cảm thấy thoải mái để xin được một tấm ảnh chụp chung, sau khi Sư Phụ cho tăng đoàn hoàn giới.
Sư Huynh, rõ ràng là đệ tử chân truyền của Sư Phụ, thể hiện được vẻ khiêm nhã, y như của Sư Phụ năm xưa. Ánh mắt, tư thế, nét cười... lộ rõ nét hài hòa và nhân hậu, tạo sự xúc cảm trong lòng cho tôi cũng như gieo một niềm thân ái, từ Sư Huynh, đến bà chị tập tành bước vào con đường Bồ Tát Ðạo.
Cám ơn Sư Huynh đang có mặt trong mạng lưới nhân duyên của “Lao ngã Ty hỏi” này!